1918 – 2013

श्रीहरिदासशास्त्रिमहाराजः

सन्तः, प्रायः अशीतिग्रन्थानां प्रणेता विद्वान्, वृन्दावनस्य गवां आजीवनसेवकः च।

श्रीहरिदासशास्त्रिमहाराजः प्रख्यातः गौडीयवैष्णवविद्वान् साधकः च आसीत्, वृन्दावनस्य विद्वत्समाजेन सम्मानितः। संस्कृतस्य आचार्यः सः प्रायः अशीतिं ग्रन्थान् अलिखत्, येषु बहवः स्वटीकाभिः सह गौडीयग्रन्थानाम् अनुवादाः।

सम्भवतः विंशशताब्द्याः सर्वाधिकप्रचुरलेखकः सुशिक्षितः च गौडीयवैष्णवः “अन्तरङ्गः” विद्वान्।

जोनाथन् एडेल्मान्, यूनिवर्सिटी ऑफ़् फ़्लोरिडा

प्रारम्भिकजीवनं दीक्षा च

युवसाधुरूपेण पूजारतः महाराजः
युवसाधुरूपेण पूजारतः महाराजः

सः 1918 तमे वर्षे पश्चिमबङ्गे रोपाग्रामे श्रीमत्याः सुशीलादेव्याः श्रीअभयचरणचट्टोपाध्यायस्य च गृहे अजायत, फणीन्द्रनाथः इति नाम च प्राप्तवान्। 1933 तमे वर्षे पञ्चदशवर्षीयः सः मथुरां गत्वा पण्डितबाबाश्रीरामकृष्णदासस्य संरक्षणे आगतः।

पण्डितबाबा स्वस्य एकमात्रं वेष-शिष्यं श्रीविनोदविहारीगोस्वामिनं बालकस्य गुरुरूपेण अचिनोत्। तस्मात् फणीन्द्रः मन्त्रदीक्षां हरिदासः इति नाम च, एकवर्षानन्तरं च बाबाजीवेषं प्राप्तवान्। सः स्वगुरुणा सह भक्तिपूर्णसेवायाम् अवसत्, वृन्दावनस्य अन्यैः महाविद्वद्भिः, यथा पण्डितअमोलकरामशास्त्रिणा धनञ्जयदासेन च, सह अपि अध्यैत।

ततः स्वगुरोः आदेशेन सः द्वादशवर्षाणि काश्यां भारतीयदर्शनम् अध्यैत। वामाचरणशास्त्रि-हरेरामशास्त्रिप्रभृतीनाम् आचार्याणाम् अधीने भारतीयदर्शनस्य धर्मशास्त्रस्य च षट्सु अपि दर्शनेषु सः नव स्नातक-उपाधीन् त्रीन् स्नातकोत्तर-उपाधीन् च प्राप्तवान्।

वेदान्तदर्शनम्

श्रीमद्भागवतं स्वं तेनैव प्रणेत्रा व्यासेन रचितानां वेदान्तसूत्राणां भाष्यरूपेण प्रस्तौति। महाराजात् पूर्वं केनापि एतयोः ग्रन्थयोः सम्बन्धः श्लोकशः न दर्शितः आसीत्। तस्य वेदान्तदर्शनं भागवतभाष्योपेतम् एतदेव अकरोत्, काश्याः नागरीप्रचारिणीसभया च सम्मानितम्।

श्रीहरिदासनिवासः मुद्रणालयः च

1965 तमे वर्षे सः वृन्दावने पुराणकालीदहे श्रीहरिदासनिवासं स्थापितवान्, यत्र वृन्दावने श्रीगदाधरपण्डितेन सह श्रीचैतन्यमहाप्रभोः प्रथमं मन्दिरम् अस्ति।

गदाधर-परिवारस्य सदस्यः सः गौडीयाचार्याणां, विशेषतः श्रीजीवगोस्वामिनः, ग्रन्थान् सर्वेभ्यः सुलभान् कर्तुं गदाधर-गौरहरि-मुद्रणालयं स्थापितवान्। सः षट्सन्दर्भान् सटीकं हिन्दीभाषायाम् अनूदितवान् प्रथमः आसीत्। तेन निर्मितः श्रीगौरगदाधरग्रन्थागारः अद्य वृन्दावनस्य बृहत्तमेषु पुस्तकालयेषु एकः।

हस्तलिखितग्रन्थैः परिवृतः स्वलेखनपीठे
हस्तलिखितग्रन्थैः परिवृतः स्वलेखनपीठे

तस्य गोप्रेम

द्वाभ्यां धेनुभ्यां सार्धद्विशतं यावत्

1981 तमे वर्षे महाराजः स्वाश्रमे केवलं द्वाभ्यां धेनुभ्याम् एकेन वृषभेण च सह गोशालाम् आरभत। सः प्रत्येकस्याः पालनं स्वयम् अकरोत्। यदा सः इमं लोकं त्यक्तवान्, तदा सा 250 गवां वृषभाणां च आश्रयः आसीत्, तस्य शिष्याणाम् अधीने च सा वर्धमाना एव। इमां सेवां सदा प्रचालयितुं सः न्यासिमण्डलेन शासितं श्रीहरिदासशास्त्रीगोसेवासंस्थानं स्थापितवान्।

स्वप्रियगवाम् एकया सह महाराजः
स्वप्रियगवाम् एकया सह महाराजः
स्वप्रियगवाम् एकया सह महाराजः
स्वप्रियगवाम् एकया सह महाराजः

चयनिताः ग्रन्थाः

  • वेदान्तदर्शनं भागवतभाष्योपेतम्
  • श्रीसाधनामृतचन्द्रिका
  • श्रीगौरगोविन्दार्चनपद्धतिः
  • श्रीराधाकृष्णार्चनदीपिका
  • श्रीगोविन्दलीलामृतम् (3 खण्डाः)
  • ऐश्वर्यकादम्बिनी
  • श्रीसङ्कल्पकल्पद्रुमः
  • चतुःश्लोकीभाष्यं श्रीकृष्णभजनामृतं च
  • प्रेमसम्पुटम्
  • श्रीभगवद्भक्तिसारसमुच्चयः
  • ब्रजरीतिचिन्तामणिः
  • धर्मसङ्ग्रहः श्रीचैतन्यसूक्तिसुधाकरः च

महाराजस्य गोसेवायाः अङ्गं भवतु

एकां गां दत्तकरूपेण गृह्णातु, सम्पूर्णं गोयूथं पोषयतु, एकवारं वा ददातु — प्रत्येकं दानं वृन्दावनस्य गाः पोषयति, आश्रयं ददाति, आरोग्यं च ददाति।

अधुना दानं करोतु