ਡਾ. ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਦਾਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਜੂਨ 1954 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੌੜੀਆ ਵੈਸ਼ਨਵ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸਾਧਕ ਹਨ। ਉਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਹਰਿਦਾਸ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਦਾਸ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮਹਾਰਾਜ, ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਗਊ-ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਗਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ., ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਟੈਕ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਟੈਕ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਦਵਤਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ
ਬਾਬਾ ਜੀ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਾਬਾਦ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ। ਮਿਆਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਦਾਸ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਗੌੜੀਆ ਵੈਸ਼ਨਵ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਘੇਰਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਛੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿਆਇ, ਪੜ੍ਹੀਆਂ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗਦਾਧਰ ਪੰਡਿਤ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਦੀਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬਾਬਾਜੀ-ਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਗਊ-ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਤੋਂ ਹੀ ਆਇਆ।
ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ
ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਵੀਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਜੀਵ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਸ਼ਟ ਸੰਦਰਭਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਟੀਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖੋਜ ਭਕਤੀ ਸੰਦਰਭ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਈਡਲਬਰਗ, ਟਿਊਬਿੰਗਨ, ਜ਼ਿਊਰਿਖ਼, ਰਟਗਰਜ਼, ਮਿਸੀਸਿੱਪੀ ਸਟੇਟ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਫ਼ਲੋਰਿਡਾ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਔਨਲਾਈਨ ਕੋਰਸ learning.jiva.org ‘ਤੇ ਹਨ।
ਜੀਵ ਵੈਦਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀਵ ਵੈਦਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ (Jiva Vedic Psychology) ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਨੋ-ਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ, ਲਿਥੁਆਨੀਆ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ।
ਜੀਵ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ
1992 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਥਾਪਿਤ, ਜੀਵ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਭਾਗ ਹਨ: ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕੋਲ ਗੌੜੀਆ ਵੈਸ਼ਨਵ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਰਤਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। 2016 ਤੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਕੋਰਸ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਸੰਪੂਰਨਾਨੰਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਨਾਰਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਕੂਲ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਰਾਧਾ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ।