ଗାଈ କାହିଁକି ପବିତ୍ର

ସଂସ୍କୃତରେ ଗୋ ଶବ୍ଦ ଗାଈ, ଷଣ୍ଢ ଓ ବାଛୁରୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୁଝାଏ। ମହାରାଜ ଜୀ ଇଂରାଜୀରେ ମଧ୍ୟ ଗୋ ଶବ୍ଦ ରଖିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ, କାରଣ “cow” ସେହି ଭାବନା ବହନ କରେ ନାହିଁ। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଗୋ ଜଣେ ମାତା, ଶିକ୍ଷକ ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସାଥୀ, କେବଳ ଏକ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ନୁହେଁ।

ଶାସ୍ତ୍ର ଗୋ କୁ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ଏକ ସରଳ ଲକ୍ଷଣ ଦିଏ: ଗୋଃ ସାସ୍ନାଦିମତ୍ତ୍ୱମ୍, ତା’ର ବେକ ତଳେ ଝୁଲୁଥିବା ଚର୍ମର କୋମଳ ଭାଙ୍ଗ (ଗଳ-କମ୍ବଳ), କୁଜ, ଲମ୍ବା କାନ, ଶାନ୍ତ ଆଖି ଓ ମଧୁର ସ୍ୱାଭାବିକ ସୁଗନ୍ଧ ଥାଏ। ଏମାନେ ଭାରତର ଦେଶୀ ଗାଈ।

କେହି ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ କାହିଁକି ହୁଅନ୍ତି? ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣ ଓ କର୍ମ ଯୋଗୁଁ। ମହାରାଜ ଜୀ ଶିଖାଇଥିଲେ ଯେ ଗାଈଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନଙ୍କ ଦୁଇଟି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁଣ ଅଛି:

• ନିରପରାଧୀ: ସେ କେବେ କାହାରିକୁ କଷ୍ଟ ଦିଏ ନାହିଁ।
• ଉପକାରୀ: ସେ ସର୍ବଦା ଅନ୍ୟର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାମ କରେ।

ତା’ର ଦୁଧ ପିଲା ଓ ରୋଗୀଙ୍କୁ ପୋଷଣ ଦିଏ; ତା’ର ଘିଅ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ; ଷଣ୍ଢ କ୍ଷେତ ହଳ କରେ; ଏପରିକି ତା’ର ଗୋବର ଓ ଗୋମୂତ୍ର ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରେ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦିଏ। ମହାରାଜ ଜୀ କହୁଥିଲେ, ଭଗବାନ ଗାଈକୁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମଣିଷ କାହାରି କ୍ଷତି ନକରି ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ବଞ୍ଚିବା ଶିଖିବ।

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚାରିପାଖର ସବୁକିଛି ଗାଈ ସହ ଜଡ଼ିତ। ତାଙ୍କୁ ଗୋପାଳ, ଗାଈମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଏବଂ ଗୋବିନ୍ଦ, ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା, କୁହାଯାଏ। ସେ ଗୋକୁଳ ରେ ରହନ୍ତି, “ଗାଈମାନଙ୍କ ଘର”। ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟତମ ସାଙ୍ଗ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀ, ଗୋପାଳକମାନେ। ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ କେବଳ ତାଙ୍କ ଗାଈମାନଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେଇ ତାଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେବକ ହେଲା।

ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂଜ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ନିଜେ ଗାଈମାନଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି। ଗୀତାରେ ସେ କହନ୍ତି, ଧେନୂନାମ୍ ଅସ୍ମି କାମଧୁକ୍: “ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କାମଧେନୁ, ମନୋକାମନା ପୂରଣକାରୀ ଗାଈ” (10.28)।

ଶାସ୍ତ୍ର ଗାଈକୁ ସର୍ବ-ଦେବମୟୀ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଯାହାଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ବାସ କରନ୍ତି। ତା’ର ଶିଙ୍ଗର ମୂଳରେ ବ୍ରହ୍ମା, ମଝିରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଶିବ ବାସ କରନ୍ତି; ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ତା’ ଭିତରେ ପ୍ରବାହିତ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତା’ର ଗୋବରରେ ବାସ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଅନେକ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ବା ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନରୁ ଯାହା ପାଇବାକୁ ଆଶା କରାଯାଏ, ତାହା କେବଳ ଗାଈର ସେବାରୁ ମିଳେ।

ସେହି ଶ୍ଳୋକଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଚେତାବନୀ ସହ ଶେଷ ହୁଏ: ଯିଏ ଏହା ଜାଣି କେବେ ଗାଈକୁ ମାରେ ନାହିଁ କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରେ କଥା କହେ ନାହିଁ, ସେ ମହାସୌଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

ସେବା ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା କାମ ନୁହେଁ। ଏହା କେବଳ ସେବ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ସହ ଏକ ହୃଦୟ ହୋଇ (ଏକତା) ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଲାଗୁଥିବା ଉପାୟରେ (ଅନୁକୂଳତା) କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ମ। ତେଣୁ ଗୋ-ସେବାର ଅର୍ଥ ଗାଈକୁ ନିଜ ପରିବାର ଭାବି ତା’ର ଯତ୍ନ ନେବା: ତାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ, ଖୁଆପିଆ, ପରିଷ୍କାର ଓ ଖୁସି ରଖିବା। ଏହା ସିଧାସଳଖ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବାରୁ, ମହାରାଜ ଜୀ ଗୋ-ସେବାକୁ ଭକ୍ତିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ ବୋଲି କହୁଥିଲେ।

ଯେକେହି ଗୋ-ସେବା କରିପାରିବେ। ମହାରାଜ ଜୀ ଗୋଟିଏ ଗାଈ, ପୁଷ୍ପା, ସହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ; ଆଜି ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଗୋଶାଳା ଶହ ଶହ ଗାଈ ଓ ଷଣ୍ଢଙ୍କ ଯତ୍ନ ନିଏ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ବି ଲାଭ ପାଇଁ ରଖାଯାଇନାହିଁ।

ଶାସ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରନ୍ତୁ →