ଶାସ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାର

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च ।
जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नमो नमः ॥

ଗାଈ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହିତକାରୀ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଯିଏ ସର୍ବଦା ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତି ସେହି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଣାମ କରେ।

मातरः सर्वभूतानां गावः सर्वसुखप्रदाः ।

ଗାଈମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମାତା ଓ ସମସ୍ତ ସୁଖର ଦାତା।

यया सर्वमिदं व्याप्तं जगत् स्थावरजङ्गमम् ।
तां धेनुं शिरसा वन्दे भूतभव्यस्य मातरम् ॥

ଯିଏ ଚର ଓ ଅଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଯିଏ ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ସମସ୍ତଙ୍କ ମାତା, ସେହି ଗାଈଙ୍କୁ ମୁଁ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କରେ।

नमस्ते जायमानायै जाताया उत ते नमः ।
बालेभ्यः शफेभ्यो रूपायाघ्न्ये ते नमः ॥

ହେ ଅଘ୍ନ୍ୟେ, ଯାହାକୁ କେବେ ବି ବଧ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ: ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ଏବଂ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମର ଲୋମ, ତୁମର ଖୁରା ଓ ତୁମର ରୂପକୁ ନମସ୍କାର।

नमो गोभ्यः श्रीमतीभ्यः सौरभेयीभ्य एव च ।
नमो ब्रह्मसुताभ्यश्च पवित्राभ्यो नमो नमः ॥

ସୁରଭିଙ୍କ କନ୍ୟା ତେଜସ୍ୱିନୀ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ପବିତ୍ରକାରିଣୀ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର।

गावो ममाग्रतः सन्तु गावः सन्तु च पृष्ठतः ।
गावो मे पार्श्वतः सन्तु गवां मध्ये वसाम्यहम् ॥

ଗାଈମାନେ ମୋ ଆଗରେ ରହନ୍ତୁ, ଗାଈମାନେ ମୋ ପଛରେ ରହନ୍ତୁ, ଗାଈମାନେ ମୋର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହନ୍ତୁ। ମୁଁ ସର୍ବଦା ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରେ।

चिन्तामणिप्रकरसद्मसु कल्पवृक्ष-
लक्षावृतेषु सुरभीरभिपालयन्तम् ।
लक्ष्मीसहस्रशतसम्भ्रमसेव्यमानं
गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥

ଚିନ୍ତାମଣି ନିର୍ମିତ ଧାମରେ, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କଳ୍ପବୃକ୍ଷରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ, ସେ ସୁରଭି ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଚରାନ୍ତି ଏବଂ ଶହ ଶହ ହଜାର ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ସେବିତ ହୁଅନ୍ତି। ମୁଁ ଆଦି ପୁରୁଷ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜନା କରେ।

धेनूनामस्मि कामधुक् ।

ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କାମଧେନୁ, ମନସ୍କାମନା-ପୂରଣକାରୀ ଗାଈ।

हन्तायमद्रिरबला हरिदासवर्यो
यद् रामकृष्णचरणस्पर्शप्रमोदः ।
मानं तनोति सहगोगणयोस्तयोर्यत्
पानीयसूयवसकन्दरकन्दमूलैः ॥

ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ପିଇବା ପାଇଁ ଜଳ, କୋମଳ ଘାସ, ବିଶ୍ରାମ ପାଇଁ ଗୁମ୍ଫା, ଏବଂ କନ୍ଦମୂଳ ଓ ଫଳ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।

अहोऽतिधन्या व्रजगोरमण्यः
स्तन्यामृतं पीतमतीव ते मुदा ।
यासां विभो वत्सतरात्मजात्मना
यत्तृप्तयेऽद्यापि न चालमध्वराः ॥

ବ୍ରଜର ଗାଈ ଓ ନାରୀମାନେ କେତେ ଭାଗ୍ୟବାନ! ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେମାନଙ୍କ ବାଛୁରୀ ଓ ପୁତ୍ରଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆପଣ ଆନନ୍ଦରେ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଧର ଅମୃତ ପାନ କଲେ, ଯଦିଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ କେବେ ତୃପ୍ତ କରିପାରି ନାହିଁ।

घासमुष्टिं परगवे दद्यात् संवत्सरं तु यः ।
अकृत्वा स्वयमाहारं व्रतं तत् सार्वकामिकम् ॥

ଯିଏ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ନିଜେ ଭୋଜନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟର ଗାଈକୁ ଏକ ମୁଠା ଘାସ ଦିଏ, ସେ ଏକ ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ ଯାହା ସମସ୍ତ ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ କରେ।

गां च स्पृशति यो नित्यं स्नातो भवति नित्यशः ।
गवां रजः खुरोद्भूतं शिरसा यस्तु धारयेत् ।
स च तीर्थजले स्नातः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ଗାଈକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେ ଯେପରି ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ କରେ। ଯିଏ ଗାଈମାନଙ୍କ ଖୁରାରୁ ଉଠୁଥିବା ଧୂଳି ନିଜ ମସ୍ତକରେ ଲଗାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିଛି ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

गोषु भक्तश्च लभते यद्यदिच्छति मानवः ।
विद्यार्थी चाप्नुयाद्विद्यां सुखार्थी प्राप्नुयात्सुखम् ।
न किञ्चिद् दुर्लभं चैव गवां भक्तस्य भारत ॥

ଗୋ-ଭକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ ତାହା ପାଏ। ଛାତ୍ର ବିଦ୍ୟା ପାଏ, ସୁଖ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସୁଖ ପାଏ। ହେ ଭାରତ, ଗୋ-ଭକ୍ତ ପାଇଁ କିଛି ବି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ।

गवां कण्डूयनं कुर्याद् गोग्रासं गोप्रदक्षिणम् ।
गोषु नित्यं प्रसन्नासु गोपालोऽपि प्रसीदति ॥

ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଧୀରେ ଖାଜୁଆଇ ଦିଅ, ଖୁଆଅ, ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ସେମାନଙ୍କ ପରିକ୍ରମା କର। ଗାଈମାନେ ସର୍ବଦା ଖୁସି ରହିଲେ ଗୋପାଳ ନିଜେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

गावो लक्ष्म्याः सदा मूलं गोषु पाप्मा न विद्यते ।

ଗାଈମାନେ ସର୍ବଦା ସମୃଦ୍ଧିର ମୂଳ; ଗାଈମାନଙ୍କଠାରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ।

गवां हि तीर्थे वसतीह गङ्गा पुष्टिस्तथा तद्रजसि प्रवृद्धा ।
लक्ष्मीः करीषे प्रणतौ च धर्मस्तासां प्रणामं सततं च कुर्यात् ॥

ଗାଈର ପବିତ୍ର ଶରୀରରେ ଗଙ୍ଗା ବାସ କରନ୍ତି; ତା'ର ଖୁରାର ଧୂଳିରେ ପୁଷ୍ଟି ବଢ଼େ; ତା'ର ଗୋବରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରହନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବାରେ ଧର୍ମ। ତେଣୁ ସର୍ବଦା ଗାଈମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।

शृङ्गमूले स्थितो ब्रह्मा शृङ्गमध्ये तु केशवः ।
शृङ्गाग्रे शङ्करं विद्यात् त्रयो देवाः प्रतिष्ठिताः ॥
सर्वे देवाः स्थिता देहे सर्वदेवमयी हि गौः ॥

ତା'ର ଶିଙ୍ଗର ମୂଳରେ ବ୍ରହ୍ମା, ମଝିରେ କେଶବ ଏବଂ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଶଙ୍କର ବାସ କରନ୍ତି: ତିନି ମହାଦେବତା ସେଠାରେ ରହନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତା'ର ଶରୀରରେ ବାସ କରନ୍ତି; ଗାଈ ପ୍ରକୃତରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସ।

प्र नु वोचं चिकितुषे जनाय मा गामनागामदितिं वधिष्ट ।

ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଚାରଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କହୁଛି: ନିରୀହ ଗାଈକୁ ବଧ କର ନାହିଁ, ଯିଏ ଅଦିତି, ଅସୀମ ମାତା।

अहिंसा परमो धर्मः ।

ଅହିଂସା ହିଁ ପରମ ଧର୍ମ।

अहिंसार्थाय भूतानां धर्मप्रवचनं कृतम् ।
यः स्यादहिंसासम्पृक्तः स धर्म इति निश्चयः ॥

କୌଣସି ଜୀବର କ୍ଷତି ନ ହେଉ ବୋଲି ଧର୍ମ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଯାହା ଅହିଂସା ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧର୍ମ।

मां स भक्षयिताऽमुत्र यस्य मांसमिहाद्म्यहम् ।
एतन्मांसस्य मांसत्वं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥

‘ଯାହାର ମାଂସ ମୁଁ ଏଠାରେ ଖାଉଛି, ସେ (ସଃ) ପରଲୋକରେ ମୋତେ (ମାମ୍) ଖାଇବ।’ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, ଏହା ହିଁ ମାଂସ ଶବ୍ଦର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ।

गाभीर यत लोम तत सहस्र वत्सर ।
गो-वधी रौरव-मध्ये पचे निरन्तर ॥

ଗାଈର ଶରୀରରେ ଯେତେ ଲୋମ ଅଛି ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତାକୁ ବଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ରୌରବ ନାମକ ନର୍କରେ ଅନନ୍ତ କାଳ ପଚିଥାଏ।

अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम् ।
परोपकारः पुण्याय पापाय परपीडनम् ॥

ସମସ୍ତ ଅଠର ପୁରାଣରେ ବ୍ୟାସ କେବଳ ଦୁଇଟି କଥା କହନ୍ତି: ପରୋପକାର ପୁଣ୍ୟ ଆଣେ; ପରପୀଡ଼ନ ପାପ ଆଣେ।