गाय पवित्र किएक अछि

संस्कृतमे गो शब्द गाय, बड़द आ बाछा सभकेँ समान रूपसँ समेटैत अछि। महाराज जी अंग्रेजीमे सेहो गो शब्द रखब पसिन करैत छलाह, किएक तँ “cow” मे ओ भाव नहि अबैत अछि। शास्त्रमे गो एकटा माता, एकटा गुरु आ भगवानक प्रिय संगी अछि, केवल एकटा खेतिहर पशु नहि।

शास्त्र गो केँ चिन्हबाक एकटा सरल लक्षण दैत अछि: गोः सास्नादिमत्त्वम्, ओकर गरदनिक नीचाँ लटकैत चामक कोमल तह (गल-कम्बल), कूबड़, नमहर कान, कोमल आँखि आ मधुर स्वाभाविक सुगन्ध होइत छैक। ई भारतक देशी गाय अछि।

केओ पूजाक योग्य किएक होइत अछि? अपन गुण आ अपन कर्मक कारणसँ। महाराज जी सिखबैत छलाह जे गायमे स्वयं भगवानक दू टा सर्वोच्च गुण अछि:

• निरपराधी: ओ कहियो ककरो कष्ट नहि दैत अछि।
• उपकारी: ओ सदिखन दोसरक भलाइक लेल काज करैत रहैत अछि।

ओकर दूध बच्चा आ रोगी सभक पोषण करैत अछि; ओकर घी प्रत्येक पवित्र अग्निमे अर्पित होइत अछि; बड़द खेत जोतैत अछि; ओकर गोबर आ गोमूत्र धरि शुद्ध करैत अछि आ स्वस्थ करैत अछि। महाराज जी कहलनि जे भगवान गायकेँ एकटा आदर्शक रूपमे रचलनि, जाहिसँ मनुष्य ककरो हानि पहुँचौने बिना आ सभक कल्याणक लेल जीब सीखय।

कृष्णक चारू कात सभ किछु गायसँ जुड़ल अछि। हुनका गोपाल, गायक रक्षक, आ गोविन्द, गायकेँ आनन्दित करऽ वला, कहल जाइत छनि। ओ गोकुल, “गायक घर”, मे रहैत छथि। हुनक सभसँ प्रिय मित्र गोप आ गोपी, ग्वाल-बाल छथि। गोवर्धन पर्वत केवल हुनक गाय सभक देखभाल कऽ हुनक सभसँ महान सेवक बनि गेल।

कृष्ण, जिनकर सभ पूजा करैत अछि, स्वयं गायक सेवा करैत छथि। गीतामे ओ कहैत छथि, धेनूनामस्मि कामधुक्: “गाय सभमे हम कामधेनु छी, मनोकामना पूर्ण करऽ वाली गाय” (10.28)।

शास्त्र गायकेँ सर्व-देवमयी कहैत अछि, जकरामे सभ देवता निवास करैत छथि। ब्रह्मा ओकर सींगक जड़िमे, विष्णु मध्यमे आ शिव सींगक नोक पर रहैत छथि; पवित्र नदी सभ ओकरामे बहैत अछि; लक्ष्मी ओकर गोबरमे वास करैत छथि। तेँ अनेक देवताक पूजा वा अनेक तीर्थक यात्रासँ जे किछु पयबाक आशा कयल जाइत अछि, से केवल गायक सेवासँ प्राप्त भऽ जाइत अछि।

ओही श्लोक सभक अन्तमे एकटा चेतावनी अछि: जे ई जनैत अछि आ कहियो गायकेँ मारैत नहि अछि वा ओकरासँ क्रोधमे नहि बजैत अछि, ओ महान सौभाग्य प्राप्त करैत अछि।

सेवा पुरस्कारक लेल कयल गेल काज नहि अछि। ई केवल ओहि व्यक्तिकेँ प्रसन्न करबाक लेल कयल गेल प्रेमपूर्ण कर्म अछि जकर सेवा हम करैत छी, ओकर हृदयसँ जुड़ल हृदयक संग (एकता) आ ओहि ढंगसँ जे ओकरा प्रिय लागय (अनुकूलता)। तेँ गो-सेवाक अर्थ अछि गायक देखभाल अपन परिवार जकाँ करब: ओकरा सुरक्षित, भरल पेट, स्वच्छ आ प्रसन्न राखब। किएक तँ एहिसँ कृष्ण सोझे प्रसन्न होइत छथि, महाराज जी गो-सेवाकेँ भक्तिक सर्वोच्च रूप कहलनि।

केओ गो-सेवा कऽ सकैत अछि। महाराज जी एकटा गाय, पुष्पा, सँ आरम्भ कयलनि; आइ हुनक स्थापित गोशाला सयकड़ो गाय आ बड़दक देखभाल करैत अछि, जाहिमे सँ कोनो लाभक लेल नहि राखल गेल अछि।

शास्त्र-भण्डारक अन्वेषण करू →