अहिंसा, सगळ्यांत उंच धर्म
धर्म म्हळ्यार जें सगळ्यांचें रक्षण आनी पोशण करता तें. देखून अहिंसा, अहिंसा, हो जायत्या नेमां मदलो एक नेम न्हय; तो स्वता धर्माचें काळीज. महाभारत हें परत परत सांगता.
व्यासान सगळीं अठरा पुराणां दोन ओळींनी सांगलीं: दुसऱ्यांक मदत केल्यार पुण्य मेळटा, दुसऱ्यांक त्रास दिल्यार पातक लागता. हिंसा म्हळ्यार फकत मारप न्हय; तातूंत दुसऱ्याक खंयचेंय दुख्ख, भंय वा लुकसाण दिवप येता.
अघ्न्या: जिका मारूंक फावना ती
वेद गायक एक खास नांव दितात, अघ्न्या: “जिका केन्नाच मारूंक फावना ती”. तें ऋग्वेदांत आनी अथर्ववेदांत जायते फावट येता. वेद तिका अदिती, अमर्याद आवय, म्हणटात आनी दरेक विचारी मनशाक तिचें रक्षण करपाची विनवणी करतात.
जेन्ना वेद स्वता गायक “मारूंक नज” अशें म्हणटात, तेन्ना तिका मारपाची शिफारस तांकां करपाक लावपी खंयचोय अर्थ चुकीचोच आसूंक जाय.
“पुर्विल्ल्या भारतांत गोमांस” हो दावो
पुर्विल्ले लोक गोमांस खाताले हाचो पुरावो म्हूण बृहदारण्यक उपनिषदांतली (6.4.18) एक ओळ सदांच उल्लेख करतात. ती शिकिल्लो पूत जाय आशिल्ल्या आवय-बापायं खातीर जेवणाविशीं उलयता, जें मांस “औक्षेण वार्षभेण वा” घालून शिजयतात, आनी हाचो अणकार “तरण्या वा जाण्ट्या बैलाचें मांस” असो केलो.
हें बरोबर कित्याक जावंक शकना तें महाराज जींनी दाखयलें:
- संदर्भ. ताचे पयलींचे चार श्लोक (6.4.14–17) दुदा वांगडा, दहीं वांगडा, उदका वांगडा आनी तिळा वांगडा तांदूळ सांगतात, दरेक तुपा वांगडा. खंयच्याच जनावराचें मांस थंय येना. फकत चवथ्या वेदा खातीर गोमांसाचो अचकीत नेम हाका कांयच अर्थ ना.
- उतरां. मांस म्हळ्यार फळांचो आनी वनस्पतींचो मवाळ गरूय. उक्षा आनी ऋषभ हीं दोनूय आयुर्वेदांतल्या वखदी वनस्पतींचीं नांवां (ऋषभ ही आठ अष्टवर्ग वनस्पतीं मदली एक, टॉनिक म्हूण वापरतात). वाक्यांश म्हणटा “उक्षा वा ऋषभ हांचें”. दोनूय “बैल” अशें आसलें जाल्यार, तें “बैलाचें वा बैलाचें” अशें वाचतलें, जाका कांयच अर्थ ना.
- अध्यायाचो स्वताचो विशय. अध्याय सुरू जाता तो अशें सांगून की धर्तरेचें सार उदक, उदकाचें सार वनस्पती, वनस्पतींचें सार फुलां आनी फळां. तो पोशण करपी वनस्पतींविशीं, जनावरांविशीं न्हय.
देखून तो श्लोक बळ दिवपी वनस्पतींच्या गरा वांगडा शिजयिल्ल्या तांदळाची शिफारस करता. तातूंत “गोमांस” वाचप म्हळ्यार उपनिषद उबें-आडवें करप.
यज्ञ, बरोबर समजून घेतिल्लो
कांय ग्रंथ यज्ञांनी पशु-आलम्भनाविशीं उलयतात, जाचो अणकार सादारणपणान “जनावराक मारप” असो करतात. महाराज जींनी समजायलें की लभ् ह्या धातूचो अर्थ मेळोवप वा शिवप, केन्नाच मारप न्हय; आनी वेदांची स्वताची आज्ञा मा हिंस्यात् सर्व-भूतानि, “खंयच्याच जिवाक त्रास दिवंक नाका”.
जंय एखादो स्मृती ग्रंथ वेदाच्या विरोधांत दिसता, थंय मीमांसेचो नेम स्पश्ट: वेद (श्रुति) श्रेश्ठ. आनी शास्त्रां स्वता खरो यज्ञ समजायतात: काम, क्रोध, लोभ आनी मोह हे भितरले “पशू” विवेकाच्या तलवारीन कापून उडयतात. हेंच अर्पण गिन्यानी लोक दर दिसा करतात.
आयज आमचे खातीर हाचो अर्थ कितें
मनू मांसा खातीरचो शब्द, मांस, एक शिटकावणी म्हूण समजायता: “जाचें मांस हांव आतां खातां, तो (सः) म्हाका (माम्) फुडल्या जल्मांत खातलो.”
श्री चैतन्य महाप्रभून शिटकावणी दिली की गाय मारपी मनीस तिच्या आंगार जितले केंस आसात तितलीं हजारां वर्सां दुख्ख भोगता. तरी शास्त्रां उपायूय दितात: गायचें रक्षण करात, तिची सेवा करात, आनी दुसऱ्यांक तिचें मोल समजूंक मदत करात. आयज, भारतांतूय गायांक सोडून दितात वा कत्तलीक धाडटात तेन्ना, तांची काळजी घेवप हें फकत दयाळपण न्हय. तो धर्म.