शिकपा केंद्र

शास्त्र भांडार

वेद, पुराणां, महाभारत आनी गीतेंतले गायविशीं श्लोक, जशे श्री हरिदास शास्त्री महाराज जीन उल्लेख केल्यात. सोदपाक एक विशय वेंचात.

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च ।
जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नमो नमः ॥

गायांचें आनी ब्राह्मणांचें बरें चिंतपी आनी पुराय संवसाराचो राखणदार भगवान कृष्ण हाका नमस्कार. गायांक सदांच आनंद दिवपी गोविंदाक हांव परत परत नमस्कार करतां.

— विष्णु पुराण 1.19.65 कृष्ण आनी गायोगायक प्रार्थना

मातरः सर्वभूतानां गावः सर्वसुखप्रदाः ।

गायो सगळ्या जिवांच्यो आवयो आनी सगळें सुख दिवपी.

— महाभारत, अनुशासन पर्व सगळ्यांची आवय

यया सर्वमिदं व्याप्तं जगत् स्थावरजङ्गमम् ।
तां धेनुं शिरसा वन्दे भूतभव्यस्य मातरम् ॥

चर आनी अचर जिवांच्या ह्या पुराय विश्वाक व्यापून आशिल्ली, जें जालें आनी जें जातलें त्या सगळ्याची आवय, त्या गायक हांव माथें बागोवन नमस्कार करतां.

— महाभारत, अनुशासन पर्व 80.15 सगळ्यांची आवयगायक प्रार्थना

नमस्ते जायमानायै जाताया उत ते नमः ।
बालेभ्यः शफेभ्यो रूपायाघ्न्ये ते नमः ॥

हे अघ्न्या, तूं जिका केन्नाच मारूंक फावना: तूं जल्मतना तुका नमस्कार, आनी तूं जल्मल्या उपरांत तुका नमस्कार. तुज्या केंसांक, तुज्या खुरांक आनी तुज्या रुपाक नमस्कार.

— अथर्ववेद 10.10.1 गायक प्रार्थनाकेन्नाच मारूंक फावना

नमो गोभ्यः श्रीमतीभ्यः सौरभेयीभ्य एव च ।
नमो ब्रह्मसुताभ्यश्च पवित्राभ्यो नमो नमः ॥

सुरभीच्यो धुवो आशिल्ल्या तेजस्वी गायांक नमस्कार. ब्रह्मदेवाच्या धुवांक नमस्कार; पवित्र करपी गायांक परत परत नमस्कार.

— महाभारत, अनुशासन पर्व गायक प्रार्थना

गावो ममाग्रतः सन्तु गावः सन्तु च पृष्ठतः ।
गावो मे पार्श्वतः सन्तु गवां मध्ये वसाम्यहम् ॥

गायो म्हज्या मुखार आसूं, गायो म्हज्या फाटल्यान आसूं, गायो म्हज्या दोनूय वटांनी आसूं. हांव सदांच गायां मदीं रावूं.

— हरि-भक्ति-विलास 16.252 गायक प्रार्थना

चिन्तामणिप्रकरसद्मसु कल्पवृक्ष-
लक्षावृतेषु सुरभीरभिपालयन्तम् ।
लक्ष्मीसहस्रशतसम्भ्रमसेव्यमानं
गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥

चिंतामणी रत्नांनी बांदिल्ल्या धामांनी, लक्षावधी कल्पवृक्षांनी भोंवतणीं घेरिल्लो, तो सुरभी गायांची राखण करता आनी शेंकड्यांनी हजार लक्ष्मी व्हड आदरान ताची सेवा करतात. त्या आदि पुरुश गोविंदाक हांव भजतां.

— ब्रह्म-संहिता 5.29 कृष्ण आनी गायो

धेनूनामस्मि कामधुक् ।

गायां मदीं हांव कामधेनु, इत्सा पुराय करपी गाय.

— भगवद्-गीता 10.28चड वाचात → कृष्ण आनी गायो

हन्तायमद्रिरबला हरिदासवर्यो
यद् रामकृष्णचरणस्पर्शप्रमोदः ।
मानं तनोति सहगोगणयोस्तयोर्यत्
पानीयसूयवसकन्दरकन्दमूलैः ॥

सगळ्या भक्तां मदीं हो गोवर्धन दोंगर श्रेश्ठ! राम आनी कृष्ण हांच्या पांयांच्या स्पर्शान आनंदीत जावन तो तांकां आनी तांच्या गायांक पियेवपाक उदक, मोव तण, विसव घेवपाक घोलीं, आनी कंदमुळां आनी फळां दिवन तांचो मान करता.

— श्रीमद्-भागवतम् 10.21.18 कृष्ण आनी गायोगो-सेवेचीं फळां

अहोऽतिधन्या व्रजगोरमण्यः
स्तन्यामृतं पीतमतीव ते मुदा ।
यासां विभो वत्सतरात्मजात्मना
यत्तृप्तयेऽद्यापि न चालमध्वराः ॥

व्रजांतल्यो गायो आनी बायलो कितल्यो भाग्यवंत! हे भगवंता, तांचीं वासरां आनी पूत हांचें रूप घेवन तुवें तांच्या दुदाचें अमृत खोशयेन पियेलें, जरी व्हड यज्ञूय तुका केन्नाच तृप्त करूंक पावले नात.

— श्रीमद्-भागवतम् 10.14.31 कृष्ण आनी गायोसगळ्यांची आवय

घासमुष्टिं परगवे दद्यात् संवत्सरं तु यः ।
अकृत्वा स्वयमाहारं व्रतं तत् सार्वकामिकम् ॥

जो एक वर्सभर, दर दिसा आपलें जेवण जेवचे पयलीं दुसऱ्याच्या गायक मूठभर तण दिता, तो सगळ्यो इत्सा पुराय करपी व्रत पाळटा.

— महाभारत, अनुशासन पर्व 69 गो-सेवेचीं फळां

गां च स्पृशति यो नित्यं स्नातो भवति नित्यशः ।
गवां रजः खुरोद्भूतं शिरसा यस्तु धारयेत् ।
स च तीर्थजले स्नातः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

जो दर दिसा गायक हात लायता तो दर दिसा न्हाल्ले भशेन जाता. जो गायांच्या खुरांनी उडयल्ली धुल्ल आपल्या माथ्यार घालता, ताणें सगळ्या तीर्थांच्या उदकांत न्हाण केलां आनी तो सगळ्या पातकां पासून मुक्त जाता.

— पद्म पुराण, सृष्टि-खण्ड 57.164–165 गो-सेवेचीं फळां

गोषु भक्तश्च लभते यद्यदिच्छति मानवः ।
विद्यार्थी चाप्नुयाद्विद्यां सुखार्थी प्राप्नुयात्सुखम् ।
न किञ्चिद् दुर्लभं चैव गवां भक्तस्य भारत ॥

गायांचो भक्त आशिल्ल्या मनशाक ताका जें जाय तें मेळटा. विद्यार्थ्याक विद्या मेळटा, सुख सोदप्याक सुख मेळटा. हे भारत, गायांच्या भक्ताक कांयच अप्राप्य ना.

— महाभारत, अनुशासन पर्व 83.50–52 गो-सेवेचीं फळां

गवां कण्डूयनं कुर्याद् गोग्रासं गोप्रदक्षिणम् ।
गोषु नित्यं प्रसन्नासु गोपालोऽपि प्रसीदति ॥

गायांक ल्हवूच खाजयात, तांकां खावयात आनी आदरान तांचे भोंवतणीं प्रदक्षिणा घालात. गायो सदांच खोशी आसतात तेन्ना स्वता गोपाल प्रसन्न जाता.

— श्री हरिदास शास्त्री महाराज जींनी गो-सेवा हातूंत उद्धृत केल्लें गो-सेवेचीं फळांकृष्ण आनी गायो

गावो लक्ष्म्याः सदा मूलं गोषु पाप्मा न विद्यते ।

गायो सदांच समृद्धीचें मूळ; गायांनी पातक ना.

— महाभारत, अनुशासन पर्व गो-सेवेचीं फळां

गवां हि तीर्थे वसतीह गङ्गा पुष्टिस्तथा तद्रजसि प्रवृद्धा ।
लक्ष्मीः करीषे प्रणतौ च धर्मस्तासां प्रणामं सततं च कुर्यात् ॥

गायच्या पवित्र कुडींत गंगा रावता; तिच्या खुरांच्या धुल्लांत पुश्टी वाडटा; तिच्या शेणांत लक्ष्मी रावता, आनी तिका नमस्कार करपांत धर्म. देखून गायांक सदांच नमस्कार करचो.

— विष्णुधर्मोत्तर पुराण 2.42.58 सगळ्या देवांचें धाम

शृङ्गमूले स्थितो ब्रह्मा शृङ्गमध्ये तु केशवः ।
शृङ्गाग्रे शङ्करं विद्यात् त्रयो देवाः प्रतिष्ठिताः ॥
सर्वे देवाः स्थिता देहे सर्वदेवमयी हि गौः ॥

तिच्या शिंगांच्या मुळांत ब्रह्मा रावता, तांच्या मदीं केशव, आनी तांच्या तोंकांचेर शंकर: तीन म्हान देव थंय रावतात. सगळे देव तिच्या कुडींत रावतात; गाय खरेंच सगळ्या देवांचें धाम.

— बृहत्-पराशर स्मृति 5.34–35 सगळ्या देवांचें धाम

प्र नु वोचं चिकितुषे जनाय मा गामनागामदितिं वधिष्ट ।

दरेक विचारी मनशाक हांव सांगतां: निरपराध गायक मारूं नाकात, जी अदिति, अमर्याद आवय.

— ऋग्वेद 8.101.15 केन्नाच मारूंक फावनासगळ्यांची आवय

अहिंसा परमो धर्मः ।

अहिंसा हो सगळ्यांत ऊंच धर्म.

— महाभारत, वन पर्व 207.74 केन्नाच मारूंक फावना

अहिंसार्थाय भूतानां धर्मप्रवचनं कृतम् ।
यः स्यादहिंसासम्पृक्तः स धर्म इति निश्चयः ॥

खंयच्याच जिवाक दुखोवं नये म्हूण धर्म शिकयलो. जें कितें अहिंसे कडेन जोडिल्लें आसा, तोच खात्रीन धर्म.

— महाभारत, शान्ति पर्व 109.12 केन्नाच मारूंक फावना

मां स भक्षयिताऽमुत्र यस्य मांसमिहाद्म्यहम् ।
एतन्मांसस्य मांसत्वं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥

'जाचें मांस हांव हांगा खातां, तो (सः) परलोकांत म्हाका (माम्) खातलो.' ज्ञानी म्हणटात, होच मांस, म्हळ्यार मास, ह्या उतराचो खरो अर्थ.

— मनुस्मृति 5.55 केन्नाच मारूंक फावना

गाभीर यत लोम तत सहस्र वत्सर ।
गो-वधी रौरव-मध्ये पचे निरन्तर ॥

गायच्या कुडीचेर जितले केंस आसात तितलीं हजार वर्सां, तिका मारपी रौरव नांवाच्या नरकांत अखंड कुसता.

— श्री चैतन्य-चरितामृत, आदि-लीला 17.166 केन्नाच मारूंक फावना

अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम् ।
परोपकारः पुण्याय पापाय परपीडनम् ॥

सगळ्या अठरा पुराणांनी व्यास फकत दोन गजाली सांगता: हेरांक मजत केल्यार पुण्य मेळटा; हेरांक दुखयल्यार पातक लागता.

— पारंपारीक श्लोक, महाराज जींनी उद्धृत केल्लो केन्नाच मारूंक फावना

महाराज जींच्या गो-सेवेचो वांटो जायात

एक गाय दत्तक घेयात, पुराय कळपाक आदार दियात, वा एक फावट दान करात — दरेक दान वृंदावनांतल्या गायांक जेवण, आलाशिरो आनी उपचार दिता.

आतांच दान करात